ปุ๋ยหมักไม่พลิกกอง


ปรับปรุงข้อมูล : 7/12/2561 9:05:58     อ่าน : 817

โครงการฝึกอบรมทำปุ๋ยอินทรีย์แบบไม่พลิกกลับกองเพื่อเป็นปัจจัยการผลิตผักอินทรีย์

ผู้รับผิดชอบโครงการ : ผศ.ดร.ชนวัฒน์ นิทัศน์วิจิตร

หลักการและเหตุผล :

     ที่มา : การผลิตพืชผักอินทรีย์หรือข้าว มีปัจจัยการผลิตที่สำคัญและเป็นข้อจำกัดคือการทำปุ๋ยอินทรีย์จากเศษพืชเพื่อใช้ทดแทนปุ๋ยเคมี แต่การทำปุ๋ยอินทรีย์ตามวิธีที่ทำกันมาในประเทศไทยเป็นแบบพลิกกลับกองที่เปลืองแรงงานและได้ปุ๋ยอินทรีย์ครั้งละไม่มาก ไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้ ซึ่งกรมวิชาการการเกษตรแนะนำให้ใช้ปุ๋ยอินทรีย์สูงถึงไร่ละ 300 - 3000 กก. ขึ้นอยู่กับสภาพดิน ในขณะที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้มีผลงานวิจัยใหม่ที่เกษตรกรจะสามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพดีได้ปริมาณมากโดยไม่ต้องพลิกกลับกอง ใช้เวลาเพียง 2 เดือน โดยอาศัยหลักการทางวิศวกรรมด้านการพาความร้อนที่ทำให้มีการไหลเวียนของอากาศเข้าไปในกองปุ๋ยตลอดเวลา จึงไม่ต้องพลิกกลับกองแต่อย่างใด เป็นการแก้ปัญหาการต้องพลิกกลับกองปุ๋ยของเกษตรกร การจัดให้มีการฝึกอบรมเกษตรกรและผู้นำชุมชนจาก อปท. ต่างๆ ในจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน และมีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์อย่างเป็นรูปธรรม จะทำให้มีวิทยากรที่สามารถถ่ายทอดต่อไป เพื่อเพิ่มศักยภาพยุทธศาสตร์ด้านสินค้าเกษตรปลอดภัยจังหวัดเชียงใหม่ได้
     สภาพปัญหา / ความต้องการ ปัจจัยในการผลิตพืชผักและข้าวอินทรีย์ที่สำคัญคือปุ๋ยอินทรีย์ ซึ่งต้องการปุ๋ยอินทรีย์ในปริมาณมาก 300 - 3,000 กก. ต่อไร่ แต่สภาพปัญหาของเกษตรกรไทยคือไม่สามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์ขึ้นใช้เองได้จากการต้องพลิกกลับกองปุ๋ยที่เปลืองแรงงานและใช้เวลา ทั้งๆ ที่มีเศษพืชและมูลสัตว์วัตถุดิบในพื้นที่มากอยู่แล้ว จนส่วนใหญ่ต้องเผาเศษพืชทิ้งไป การผลิตพืชผักและข้าวอินทรีย์ที่มีราคาสูงจึงไม่สามารถเพิ่มปริมาณในประเทศได้รวมทั้งการผลิตพืชผักและข้าวอินทรีย์เพื่อการส่งออกก็ไม่มีประสิทธิภาพ
     ความเร่งด่วน การใช้ปุ๋ยเคมีมากในการเกษตรจากปัญหาการต้องพลิกกลับกองปุ๋ยอินทรีย์ทำให้เกษตรกรมีต้นทุนสูง เป็นหนี้สิน ดินเพาะปลูกขาดอินทรียวัตถุ ดินเป็นกรดจนการใช้ปุ๋ยเคมีเริ่มไม่มีประสิทธิภาพ ในขณะที่การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ในการเพาะปลูกจะช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมีได้ ลดต้นทุน ดินดี ลดความเป็นกรดของดิน และเพิ่มศักยภาพการผลิตพืชผักและข้าวอินทรีย์ของประเทศ
     แนวทางการดำเนินงาน จัดฝึกอบรมการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณมากแบบไม่พลิกกลับกองให้กับเกษตรกรและตัวแทน อปท.ในจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อให้สามารถเป็นวิทยากรขยายองค์ความรู้ รวมทั้งจัดหามูลสัตว์ให้เกษตรกรเพื่อทำการผลิตปุ๋ยอินทรีย์เพื่อเป็นปัจจัยการผลิตพืชผักอินทรีย์ นอกจากนี้ ยังจัดตั้งศูนย์ข้อมูลการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณมากแบบไม่พลิกกลับกอง เพื่อให้บริการวิชาการในด้านการนำประโยชน์จากเศษพืช การผลิตปุ๋ยอินทรีย์แบบง่ายไม่พลิกกลับกอง การปรับปรุงบำรุงดินเพื่อเพิ่มผลผลิตและลดความเป็นกรดของดิน

วัตถุประสงค์ :

  1. เพื่อจัดฝึกอบรมถ่ายทอดเทคโนโลยีการทำปุ๋ยอินทรีย์แบบไม่พลิกกลับกองให้กลุ่มเกษตรกรและ อปท. ในจังหวัดเชียงใหม่
  2. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรและ อปท. ของจังหวัดเชียงใหม่ผลิตปุ๋ยอินทรีย์แบบไม่พลิกกลับกองนำร่อง
  3. เพื่อให้ 4 หน่วยงานในมหาวิทยาลัยแม่โจ้มีการผลิตปุ๋ยหมักใช้ในการปรับปรุงพื้นที่เพาะปลูก
  4. เพื่อให้มีศูนย์ข้อมูลการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณมากแบบไม่พลิกกลับกอง ที่ให้บริการวิชาการในระดับประเทศ

 

เครือข่ายเกษตรกร :

เครือข่ายกลุ่มเกษตรกร และอปท. 30 กลุ่ม
1) ชุมชนแพะป่าห้า 108/1 ม.4 ต.หนองจ๊อม อ.สันทราย จ.เชียงใหม่
2) ทต.ท่าศาลา 179 ม.2 ต.ท่าศาลา อ.เมือง จ.เชียงใหม่
3) ทต.หนองป่าครั่ง /วิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ตำบลหนองป่าครั่ง 40/1 ม.3 ต.หนองป่าครั่ง อ.เมือง จ.เชียงใหม่
4) ทต.แม่แรม 404 ม.1 ต.แม่แรม อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
5) อบต.สันป่ายาง /กลุ่มเกษตรกรทำนาสันป่ายาง 240 ม.2 ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
6) มูลนิธิอุ่นใจ 61 ม.8 ต.แม่ปั๋ง อ.พร้าว จ.เชียงใหม่
7) อบต.เขื่อนผาก /กลุ่มเกษตรกรหนองแดง ม.8 ต.เขื่อนผาก อ.พร้าว จ.เชียงใหม่
8) กลุ่มปุ๋ยหมักบ้านกู่แดง 49 ม.6 ต.หนองแฝก อ.สารภี จ.เชียงใหม่
9) ทต.หนองผึ้ง 245 ม.5 ต.หนองผึ้ง อ.สารภี จ.เชียงใหม่
10) อบต.แม่สาบ 129 ม.4 ต.แม่สอบ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่
11) อบต.แม่คะ /หมู่ 13 300 ม.3 ต.แม่คะ อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
12) อบต.ม่อนปิ่น 199 ม.3 ต.ม่อนปิ่น อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
13) อบต.เวียง 666 ม.3 ต.เวียง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
14) อบต.โป่งน้ำร้อน 12 ม.2 ต.โป่งน้ำร้อน อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
15) ทต.ไชยปราการ 702 ม.2 ต.ปงตำ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่
16) อบต.สันต้นหมื้อ 212 ม.3 ต.สันต้นหมื้อ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่
17) ทต.ทุ่งข้าวพวง /กลุ่มผู้ปลูกผักปลอดสารพิษ 9 ม.7 ต.ทุ่งข้าวพวง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่
18) ทต.สำราญราษฎร์ 103 ม.4 ต.สำราญราษฎร์ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่
19) ทต.ป่าป้อง 155 ม.6 ต.ป่าป้อง อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่
20) ทต.สันกำแพง 9 ม.8 ต.สันกำแพง อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
21) ฐานเรียนรู้การทำปุ๋ยหมักฯ บ้านดอยซิว 95 ม.6 ต.ห้วยทราย อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
22) กลุ่มผลิตปุ๋ยอินทรีย์แม่ขนิล 39 ม.8 ต.น้ำแพร่ อ.หางดง จ.เชียงใหม่
23) อบต.น้ำบ่อหลวง 222 ม.2 ต.น้ำบ่อหลวง อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่
24) อบต.แม่ก๊า 1 ม.6 ต.แม่ก๊า อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่
25) ทต.จอมทอง 299 ม.4 ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่
26) ทต.สบเตี๊ยะ 1 ม.6 ต.สบเตี๊ยะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่
27) อบต.ข่วงเปา 309 ม.2 ต.ข่วงเปา อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่
28) อบต.ดอยเต่า 379 ม.7 ต.ดอยเต่า อ.ดอยเต่า จ.เชียงใหม่
29) อบต.หางดง 333 ม.5 ต.หางดง อ.ฮอด จ.เชียงใหม่
30) กลุ่มปุ๋ยอินทรีย์แม่ปาน-สันเกี๋ยง 13 ม.17 ต.ช่างเคิ่ง อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่

 

ติดต่อโครงการ :

คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ถนนเชียงใหม่-พร้าว ตำบลหนองหาร อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 50290
โทรศัพท์ 0-5387-5000-15 โทรสาร 0-5387-5010

Facebook: ห้องเรียนปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกอง แม่โจ้