ผลิตภัณฑ์ไส้เดือนดิน


ปรับปรุงข้อมูล : 7/12/2561 11:22:00     อ่าน : 400

โครงการโรงปุ๋ยอินทรีย์สำหรับผลิตปุ๋ยอินทรีย์เชิงเดี่ยวคุณภาพสูงมาตรฐาน IFOAM ในระดับอุตสาหกรรมขนาดกลาง และขนาดใหญ่

ผู้รับผิดชอบโครงการ : ศาสตราจารย์ ดร.อานัฐ ตันโช

หลักการและเหตุผล :

     ผู้ประกอบการไทยหลายรายให้ความสนใจการทำผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคเป็นอย่างมาก นับแต่ปี 2552 เป็นต้นมา ทำให้เกษตรอินทรีย์ไทยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วซึ่งจากการสำรวจของมูลนิธิสายใยแผ่นดิน/กรีนเนท ในปี 2553 พบว่า พื้นที่เกษตรอินทรีย์ของไทยขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.16 ของพื้นที่เกษตรกรรมทั้งหมดของประเทศซึ่งมีอยู่ 131.27 ล้านไร่และมีฟาร์มเกษตรอินทรีย์7,405 ฟาร์มจากฟาร์มทั้งหมดในประเทศ 5,100,000 แห่ง จากข้อมูลนี้พบว่าแม้จะมีกระแสความต้องการเกษตรอินทรีย์และการเพิ่มขึ้นของพื้นที่อินทรีย์ดังกล่าว แต่แปลงอินทรีย์ส่วนใหญ่ในประเทศยังเป็นแปลงขนาดเล็ก และความเป็นจริงเกษตรอินทรีย์ในประเทศไทยยังไม่ก้าวหน้าพึ่งจะแค่เริ่มต้นเท่านั้นเมื่อเทียบกับประเทศต่างๆ ในสหภาพยุโรปอเมริกาออสเตรเลียหรือ ญี่ปุ่น ในขณะที่ประเทศไทยนั้นสามารถทำเกษตรได้ตลอดปีจากสภาพอากาศและปริมาณน้ำฝนที่เอื้ออำนวยรวมทั้งมีประทานที่ดีพอสำหรับการเกษตร มีปริมาณชีวมวลที่ได้จากพืชสัตว์ประมงและจากป่าไม้ในปริมาณที่มากพอต่อการนำมาใช้เพื่อผลิตปุ๋ยปรับปรุงดินเพื่อเกษตรอินทรีย์ แต่เราขาดองค์ความรู้และการจัดการที่เหมาะสมต่อการทำเกษตรอินทรีย์ในระยะปรับเปลี่ยน ซึ่งเป็นระยะที่เกษตรกรจำนวนมากล้มเลิกก่อนเข้าสู่เกษตรอินทรีย์ที่แท้จริง เนื่องจากก้าวผ่านข้อจำกัดที่สำคัญยิ่งไม่ได้นั่นคือการทำเกษตรอินทรีย์ในดินเสื่อมโทรมจะต้องลงทุนด้านแรงงานการปรับปรุงดินสูงถึงร้อยละ 36 และค่าวัสดุบำรุงดินร้อยละ 35 ซึ่งเป็นต้นทุนที่สูงมากในขณะที่การปลูกพืชอินทรีย์ระยะเริ่มแรกจะได้ผลผลิตน้อยคุณภาพผลผลิตต่ำไม่สม่ำเสมอ และไม่สามารถจำหน่ายเป็นผลผลิตอินทรีย์ได้ในระยะปรับเปลี่ยน 1-3 ปีแรก (ศุภชัย และคณะ, 2550)
     ศูนย์วิจัยและพัฒนาไส้เดือนดินมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นหน่วยงานที่ได้พัฒนาองค์ความรู้ ด้านการผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินจากขยะอินทรีย์ด้วยไส้เดือนดินซึ่งเป็นปุ๋ยที่มีคุณสมบัติด้านธาตุอาหารพืชอินทรียวัตถุและจุลินทรีย์ที่สำคัญต่อการปรับปรุงดินสูง การผลิตปุ๋ยอินทรีย์นำจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรซึ่งสามารถผลิตธาตุอาหารพืชเชิงเดี่ยวที่มีธาตุอาหารแต่ละธาตุในความเข้มข้นสูงเช่นการผลิตแคลเซียมจากเปลือกหอยเปลือกไข่ด้วยเทคนิคเกษตรกรรมธรรมชาติ และการผลิตปุ๋ยหมักที่มีธาตุอาหารพืชและอินทรียวัตถุสูงจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรตามมาตรฐานของสมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ (IFOAM) สำหรับส่งเสริมการทำเกษตรอินทรีย์และการปรับปรุงดินทางการเกษตรให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการด้านการเกษตรมานานกว่า 15 ปี ซึ่งหน่วยงานได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากแหล่งทุนหลายแห่งเพื่อการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม อาทิเช่น มูลนิธิโครงการหลวง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กองทุนสิ่งแวดล้อม (สผ.) สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และหน่วยงานเครือข่ายหลายแห่งเพื่อให้องค์ความรู้และเทคโนโลยีเหล่านี้ถูกถ่ายทอดออกสู่สังคมเกษตรอินทรีย์ในวงกว้างโดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่ซึ่งเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ที่มีการเกษตรและนักท่องเที่ยวจำนวนมาก มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยแห่งการเกษตรของไทยมีความตระหนักถึงสถานการณ์ของการเกษตรอินทรีย์ในประเทศไทยและต้องการส่งเสริมให้เกิดพื้นที่เกษตรปลอดภัยหรือเกษตรอินทรีย์มากขึ้นในจังหวัดเชียงใหม่รวมถึงการสร้างความยั่งยืนของการทำเกษตรอินทรีย์และความเป็นผู้นำด้านการเกษตรอินทรีย์ในภูมิภาคอาเซียนในอนาคตอันใกล้นี้ ซึ่งโครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีผลิตปุ๋ยอินทรีย์เชิงเดี่ยวคุณภาพสูงมาตรฐาน IFOAM ในระดับอุตสาหกรรมขนาดกลาง และขนาดใหญ่ จะเป็นต้นแบบแหล่งผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรและขยะอินทรีย์ขนาดใหญ่ในระดับอุตสาหกรรมในพื้นที่เทศบาลเมือง องค์การบริหารส่วนตำบล และเกษตรกรที่ทำเกษตรอินทรีย์รายใหญ่ของจังหวัดเชียงใหม่ ภายใต้การกำกับดูแลของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งจะสามารถพึ่งพาดูแลตนเองต่อไปได้แม้เมื่อจบโครงการแล้ว หน่วยงานเกษตรอินทรีย์ของชุมชนและผู้ประกอบการด้านเกษตรอินทรีย์จะสามารถต่อยอดจากต้นแบบที่ได้รับการถ่ายทอดไปสู่การสร้างโรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์ขนาดใหญ่ที่สามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงขึ้นทะเบียนปุ๋ยอินทรีย์จากกรมวิชาการเกษตร หรือ IFOAM ได้เพื่อใช้จำหน่ายแก่กลุ่มในจังหวัดเชียงใหม่หรือภายในประเทศและต่างประเทศ นอกจากนี้จะเป็นสถานที่ศึกษาดูงานของชุมชนเกษตรอินทรีย์หรือผู้ประกอบการอื่นๆ ทั่วประเทศ เพื่อเผยแพร่เทคโนโลยีไปใช้หรือจัดซื้อปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงในราคาถูกในช่วงปรับเปลี่ยนการเกษตรเคมีสู่เกษตรอินทรีย์ต่อไป

วัตถุประสงค์ :

  1. เพื่อสร้างต้นแบบโรงผลิตปุ๋ยอินทรีย์เชิงเดี่ยวคุณภาพสูงมาตรฐาน IFOAM ระดับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ และขนาดกลาง
  2. เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์เชิงเดี่ยวคุณภาพสูงอย่างครบวงจร ให้กับศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ประจำชุมชน และผู้ประกอบการด้านการเกษตรอินทรีย์ ในจังหวัดเชียงใหม่

 

 

ติดต่อโครงการ :

ศูนย์วิจัยและพัฒนาเกษตรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
63 ม.4 ต.หนองหาร อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ 50290
อีเมล์ : maejonaturalcenter@gmail.com
เบอร์โทรศัพท์ : 053-873728

Website : www.maejonaturalfarming.org